Còn gọi là chân vịt, quyển bá, vạn niên từng, kiến thủy hoàn dương, hổi sinh thảo, trường sinh thảo, cải tử hoàn hồn thảo, hoàn dương thảo, nhả mung ngựa (Thái), thạch bá chi.

Tên khoa học Selaginella tamariscina (Beauv.) Spring.

Thuộc họ Quyển bá Selaginelỉaccae.

A. Mô tả cày

Thản mọc thành búi, có khi kết bện với các giá rẽ thành một gốc cao đến lOcm, nom như thân kép. Cành bẽn của thân cũng mọc thành búi dài 5-12cm, phân nhánh rẽ đôi mở ra trên đất. Lá nhỏ hình giáo hay ba cạnh, thuôn xếp lợp lên nhau, ôm lấy cành có đạng như cây liểu bách (từ đó có tên loài là tamarìscina có nghĩa ià dạng liễu bách Tamarix). Cây chịu được khô hạn. Khi khô ráo cành lá xếp lại cuộn tròn vào trong trông như chân vịt do đó có tên cây chân vịt. Khi gặp ẩm ướt, cằnh lại mọc vươn ra ngoài từ đó có tên hồi sinh thảo (cò sống trở lại) hay kiến thủy hoàn dương (gặp nước sống trờ lại) từ đó gọi chệch ra trưòng sinh thảo (cỏ sống lâu), cải tử hoàn hồn thảo. Và từ đó một số ngưòi

TODO: thêm hình ảnh

Hình 207. Móng lương rống - SelaịỊÍnella tamariscina

gán cho cây nhiều tác dụng bản thân nó khổng có (Hình 207).

B. Phân bố, thu hái và chế biến

Mọc hoang dại và được khai thác nhiểu ở vùng

ven biển Nha Trang, Phan Rang, Đà Nẵng, Công Tum.

Thu hái toàn cày, cắt bỏ rẻ con, dùng tươi hay phơi hoặc sấy khô, có khi sao toàn tính (thành than nhung không thành tro) mà dùng, c. Thành phần hóa học

Trong lá móng lưng rồng có những hợp chất flavon như apigenin C|5H|0O5, sosetsuílavon C^H^O^, amentoílavon C₃₀H|8O10 (Arthur H. R.-Symposìum on Phytochemistry, 1964, 236). Dung dịch móng lưng rồng 100% có tác dụng ức chế đối với ví trùng Staphylococcus aureus (Y viện 175: Tán y dựoc khoa, Giang Táy dược khoa học hiệu, 1970 (3) 35).

D. Còng dụng và liều dùng

Theo tài liệu cổ móng lưng rồng có vị hơi

đắng, tính lạnh và sáp, dùng tươi có tác đụng phá huyết, sao đen có tác dụng cầm máu, phụ nữ có thai không dùng được.

Thường dùng chữa ho ra máu, nôn ra máu, đại tiện tiểu tiện ra máu, kinh nguyệt quá nhiều và các chứng chảy máu khác. Còn dùng chữa vàng da, vàng mắt, viêm gan bổ máu, chữa bỏng. Ngày dùng 20-30g dưới dạng thuốc sắc hoạc đốt thành than tán bột rắc lên vết thương hay để uống.

Đơn thuốc có vị móng lưng rồng

Chữa bỏng lửa: Cây móng lưng rồng tán bột, trộn vcd lòng trắng trứng gà, đắp lên nơi bỏng. Cứ 2-3 giờ thay thuốc một lần.

Chữa váng đầu, hoa mắt, vàng da: Toàn cây 30g sắc với 400ml nước, chia hai lần uống trong ngày.