Còn gọi là cây thạch đen, lương phấn thảo.

Tên khoa học Mesona chinensis Benth.

Thuộc họ Hoa môi Lamiaceae ịLabiatae).

A. Mò tả cây

Cây nhỏ cao 40-60cm, lá mọc đối, hai mặt lá đểu có lông, mép lá có răng cưa, dài 2-4cm. Hoa màu hồng nhạt, quả nhỏ hình trứng (Hình 209).

B. Phán bố, thu hái và chế biến

Cây mọc hoang dại và được trồng nhiểu ở vùng An Giang (Châu Đốc) để làm thuốc và nấu thạch đen dùng uống cho mát.

Thu hái toàn cây trừ bỏ rễ. Mùa thu hoạch gần như quanh năm nhưng chủ yếu vào mùa mưa.

c. Thành phán hóa học

Chưa thây có tài liệu nghiên cứu, sơ bộ thấy có chất nhầy.

D. Còng dụng và liều dùng

Nhân dân miền Nam hay dùng thân và lá xương sáo nấu thạch đen ãn cho mát, cách chê’ như sau: Thân lá xương sáo xay thành bột, thêm nước vào nấu kỹ, lọc lấy nước. Thêm ít bột sắn hay bột gạo vào, nấu cho sôi lại, để nguội được một thứ keo đặc nhưng mềm, màu đen gọi là

TODO: thêm hình ảnh

Hình 203. Xương sáo - Mesona chinensis

lương phấn để cho mau đông và dòn có khi người nấu còn thêm một ít nước tro (cacbonat kali) hay hàn the (borax).

Khi ăn người ta thái miếng thạch đen này cho vào nước đường và nhỏ nước thơm.

Còn dùng làm thuốc chữa cảm mạo, viêm khớp cấp, viêm thận, huyết áp cao, đái đường. Ngày dùng 15-20g dưới dạng thuốc sắc.