Còn gọi là Găng trắng, lovieng (Cămpuchia).

Tên khoa học Randia tomentosa (Blum. ex. DC.) Hookf. (Ganiema tomentosa Wall).

Thuộc họ Cà phê Rubiaceae.

A. Mô tả cây

Cày nhỏ cao 4 đến lOm, cành buông thõng, phủ lông tơ, trên mặt có nhiểu gai to dài l-5cm. Lá hình bầu dục đầu hơi nhọn hay tù, phiến lá dai mật trên xanh lục, mặt dưới có lông tơ màu trắng nhạt hay hơi nâu, dài 2,5-13cm, rộng 1,5- 4,5cm. Hoa đơn độc hầu như không cuống, màu trắng nhạt. Đài thường 6, tràng thường 8, nhị 5 đến 10. Quả thịt màu vàng, hình cầu hay hình trứng dài 2,5-4cm, rộng 2-4cm, hai ngăn. Hạt rất nhiều, đài 5mm, rộng 3-4mm, có cạnh, lưng tròn, hai bên dẹt, nhắn, màu đen nhạt. Mùa hoa: tháng 3-5, mùa quả: tháng 4-7 (Hình 202).

B. Phân bố, thu hái và chế biến

Mọc hoang và cũng thưcmg được trồng làm hàng rào do thân và cành có nhiều gai.

Thường trổng để lấy gỗ mịn dai, màu nhạt để tiện những con quay trẻ chơi, trục xe và làm lược. Quả hái về phơi hay sấy khô dùng để giặt quán áo tơ lụa, gội đầu. Lá tươi hái về vò lấy chất nhầy ãn cho mát.

Còn thây ở An Độ, Thái Lan, Trung Quốc và Inđônêxia.

TODO: thêm hình ảnh

Hình 202, Găng - Ranắia tomentosa

C. Thành phần hóa học

Trong quả chứa nhiều saponin tritecpeníc. Các chất khác chưa thấy nghiên cứu.

D. Còng dụng và liều dùng

Chủ yếu nhân dân trồng làm hàng rào, lấy gỗ làm trạc xe, làm lược (miền Trung và Nam nước

ta), tiện con quay. Lá tươi dùng làm thuốc giải nhiệt, chữa tiếu

Quả ngâm hoặc sắc lấy nước dùng gội đầu vàng, đỏ, đái rắt, ngày đùng 20-30g lá vò với

và giặt quần áo, nhất là những hàng tơ lụa có nước sôi để nguội. Lọc nhanh. Đê cho đông đặc.

màu. Thêm đường vào mà ăn.