Còn gọi là quế nhục, ngọc thụ, quế đơn, quế bì, sambor lo veng (Cămpuchia).

Tên khoa học Cinnamomum cassia Blume (Cinnamomum obtusifolium var cassia Perrot et Eberh.).

Thuộc họ Long não Lauraceae.

Trên thị trường quốc tế, quế bì (tên ghi trong Dược điển Trung Quốc, 1953) hay thường gọi là quế Trung Quốc (Cannelle de Chine) đứng hàng thứ hai sau quế Xrilanca. Trong nước ta cũng có loài quế này. Ta dùng vỏ phơi khô Cortex Cinnamomi cassiae.

A. Mô tả cây

Quế đơn hay quế bì là một loài cây có kích thước trung bình, thường cao 12-17m. Lá mọc so le, dài và cứng. Phiến lá dài 12-15cm, rộng 2,5- 6cm, mặt trên bóng và nhẵn, mặt dưới lúc đầu có lông, có 3 gân: Hai gân phụ nổi rất rõ ở mặt dưới. Cuống to, mặt trên có rãnh, dài 1,5- 2cm. Hoa mọc thành chùy ở kẽ những lá phía trên. Quả hình trứng, thuôn dài 12-13mm phía dưới có đài tồn tại hoặc nguyên hoặc hơi chia thùy (Hình 659).

B. Phân bố, thu hái và chế biến

Loài quế này mọc rải rác ở khắp Việt Nam, nhiều nơi có trồng.

Tại Trung Quốc chủ yếu được trồng ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây. Chỉ thu hoạch khi cây đã được 7 năm trở lên. Sau khi bóc vỏ người ta chỉ phơi khô trong mát rồi đóng gói chứ không ủ như đối với quế Thanh Hóa. Thường không cạo lớp biểu bì như loại quế Xrilanca, nhưng có khi cũng được cạo, do đó cũng không dễ phân biệt hai thứ với nhau.

C. Thành phần hóa học

Trong vỏ quế Trung Quốc ngoài các chất thường gặp như chất nhầy, tanin, có 1,2% tinh dầu. Thành phần chủ yếu của tinh dầu là 75- 90% andehyt xinamic, axetat xinamyl C₆H₅-CH=CH-CH₂-COOCH₃, axetat propyl phenyl

C₆H₅-(CH₂)₂-COOCH₃. Trong tinh dầu quế Trung Quốc người ta không thấy có eugenol.

Ngoài vỏ quế, người ta cũng khai thác cả lá quế để cất tinh dầu.

D. Công dụng và liều dùng

Công dụng cũng như những quế khác.

NHỮNG LOẠI QUẾ KHÁC

Ngoài những loại quế kể trên, trong nước ta còn nhiều loại quế cũng được khai thác:

  1. Cinnamomum burmannii Blume. Có tên gọi là trèn trèn, trèn trèn trắng, cấy quế rành. Theo Trung dược chí (Bắc Kinh, 1960) vỏ cây này được dùng với tên là quế bì, sơn nhục quế.

  2. Cinnamomum caryophyllus Moore có tên là quế rành. Cây này có mọc cả ở miển Bắc và miền Nam nước ta. Rễ và vỏ có tinh dầu thơm mùi đinh hương.

  3. Cinnamomum tetragonum A.Chev. có tên là quế đỏ.

Như vậy chúng ta thấy ở nước ta có rất nhiều loài quế cần chú ý nghiên cứu thu nhập thêm để xác định rõ ràng về mặt thực vật và hóa học để đặt vấn đề về khai thác sử dụng hợp lý hơn.